Sorularınızı Yanıtlıyoruz

ANASAYFA

HAKKINDA

YAZILAR

SORU SOR

BİLGİ BANKASI

RANDEVU & İLETİŞİM

Dissosiyatif Bozukluklar

Bu yazıyı paylaş
 


Dissosiyatif Bozukluklar

Kitap okurken ya da film izlerken zaman zaman hepimiz bir yerlerde kopmuşuzdur kitaptan ya da filmden, dikkatimiz dağılmış ya da aklımız başka düşüncelere dalmış ve ne okuduğumuzu ne de izlediğimizi o an hatırlayamamışızdır. Bu sıradan bir kafa karışıklığından başka bir şey değildir. Zaman zaman unutkanlık olarak ifade edilen dissosiyatif bozuklukta oluşan semptomlar bir travmaya tepki olarak sıkıntılı anıları uzak tutmak için gelişmiştir. Kişide kimlik, bellek, bilinç ve çevrenin algılanması normalde bir bütünken, dissosiyatif bozuklukta bu bütünlük bozulur.

Dissosiyatif bozukluk yaşayan bir kişi psikoterapi sayesinde yeni baş etme teknikleri öğrenerek sağlıklı ve üretken bir yaşamı yakalayabilir.

Dissosiyatif Bozukluk DSM Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı’nda dört ana başlıkta toplanmaktadır:

1. Dissosiyatif Amnezi
2. Dissosiyatif Füg
3. Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu (Çoğul Kimlik Bozukluğu)
4. Depersonalizasyon Bozukluğu

1. DİSSOSİYATİF AMNEZİ (Psikojenik Amnezi)

a. Başlıca bozukluk, genellikle travmatik olan ya da stres doğuran önemli kişisel bilgileri sıradan bir unutkanlıkla açıklanamayacak bir biçimde anımsayamama epizod ya da epizodlarının olmasıdır.

b. Bu bozukluk sadece Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu, Dissosiyatif Füg, Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Akut Stres Bozukluğu ve bir maddenin (örn. kötüye kullanılabilen bir ilaç, tedavi için kullanılan bir ilaç) ya da genel tıbbi bir durumun (örn. Kafa Travmasına Bağlı Amnestik Bozukluk) doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı değildir.

c. Bu semptomlar klinik açıdan belirgin bir strese ya da toplumsa, mesleki alanlarda ya da işlevselliğin önemli diğer alanlarında bozulmaya neden olur.

2. DİSSOSİYATİF FÜG (Psikojenik Füg)

a. Başlıca bozukluk, geçmişini unutup, birden, beklenmedik bir biçimde evinden ya da alışageldiği işyerinden ayrılıp gitmedir.
b. Kişisel kimlik konfüzyonu ya da yeni bir kimliğe bürünme (kısmen ya da tamamen).
c. Bu bozukluk sadece Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu sırasında ortaya çıkmamaktadır ve bir maddenin (örn. kötüye kullanılabilen bir ilaç, tedavi için kullanılan bir ilaç) ya da genel tıbbi bir durumun (örn. temporal lob epilepsisi) doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı değildir.
d. Bu semptomlar klinik açıdan belirgin bir strese ya da toplumsal, mesleki alanlarda ya da önemli diğer işlevsellik alanlarında bozulmaya neden olur.

3. DİSSOSİYATİF KİMLİK BOZUKLUĞU (Çoğul Kimlik Bozukluğu)

İki ya da daha fazla birbirinden ayrı kimliğin ya da kişilik durumun varlığı (her birinin kendi içinde oldukça süreklilik gösteren çevre ve benlik algısı, ilişki kurma ve düşünce biçimi vardır).

b. Bu kimliklerden ya da kişilik durumlarından en az ikisi kişinin davranışlarını zaman zaman denetim altında tutar.
c. Önemli kişisel bilgileri sıradan bir unutkanlıkla açıklanamayacak bir biçimde anımsayamama.
d. Bu bozukluk bir maddenin (örn. Alkol Entoksikasyonu sırasında görülen “blackout”lar ya da kaotik davranış) ya da genel tıbbi bir durumun (örn. kompleks parsiyel katılmalar) doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı değildir. Not: Çocuklardaki semptomlar hayali oyun arkadaşlarına ya da başka tür bir oyun fantezisine bağlanmaz.

4. DEPERSONALİZASYON BOZUKLUĞU

a. Kişinin mental süreçlerinden ya da bedeninden ayrıldığı hissinin olduğu ya da sanki bunlara dışarıdan bir gözlemciymiş gibi bakıyor olduğu, sürekli ya da yineleyen yaşantıların olması (örn. riyadaymış gibi hissetme).
b. Depersonalizasyon yaşantısı sırasında gerçeği değerlendirme yetisi bozulmaz.
c. Bu semptomlar klinik açıdan belirgin bir strese ya da toplumsa mesleki alanlarda ya da önemli diğer işlevsellik alanlarında bozulmaya neden olur.
d. Depersonalizasyon yaşantısı sadece Şizofreni, Panik Bozukluğu, Akut Stres Bozukluğu ya da diğer bir Dissosiyatif Bozukluk gibi başka bir mental bozukluğun gidişi sırasında ortaya çıkmamaktadır ve bir maddenin (örn. kötüye kullanılabilen bir ilaç, tedavi için kullanılan bir ilaç) ya da genel tıbbi bir durumun (örn. temporal lob epilepsisi) doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı değildir.

Ortak Semptomlar

Dissosiyatif Bozukluğun tüm alt tiplerini de içeren ortak gösterge ve semptomları şöyle sıralamak mümkün:

1. Belirli bir zaman dilimine, olaya ve/veya kişiye ait hafıza kaybı (amnezi)
2. Depresyon ve kaygı bozukluğunu da içeren psikolojik sıkıntılar
3. Kendinize yabancılaşma hissi (depersonalizasyon)
4. Çevredeki kişi ve eşyaların bozuk ve gerçek dışı algısı
5. Kimlik algısında bulanıklık

Nedenleri

Dissosiyatif Bozukluklar bir travma ile baş etme yolu olarak tanımlanabilir. Bozukluk genellikle çocukluk dönemlerinde maruz kalınan kronik fiziksel, cinsel ya da duygusal şiddet ya da daha seyrek olarak farklı alanlarda korkutucu ve yaşanacakların öngörülemediği ev ve/ veya çevresel ortamlarda görülür. Kimliğimiz çocukluğumuzda oluşuyor. Bu nedenle çocuklar erişkilere göre kendilerinin dışına çıkmaya, kendilerine yabancılaşmaya ve travmaya başka bir insan maruz kalıyormuşçasına travmaları deneyimlemeye çok daha yatkındırlar. Çocuklukta yaşananlara dayanmayı sağlayan bu teknik erişkinlikte yaşanan neredeyse tüm baskılı durumlarda kullanılan bir baş etme tekniğine dönüşebilir.

Çocuklukta bu tarz bir bahşetme tekniği geliştirmemiş bir erişkinin yaşadığı ağır bir travma neticesinde dissosiayatif bozukluk geliştirmesi seyrek olarak görülür.

Risk Faktörleri

Dissosiyatif bozukluk yaşayan kişilerin aşağıdaki komplikasyonlarla karşılaşma riski yüksektir:

Dissosiyatif bozukluk ilişkilerde ve iş hayatında da belirgin sıkıntılara yol açar. Bu bozukluğa sahip olanlar duygusal ve profesyonel streslerle başa çıkamazlar. Ve bu tür durumlarda olayların dışında kalmayı veya ortadan kaybolmayı tercih ederler. Bu gibi ayrışma tepkileri sevdiklerini kaygılandırır, iş arkadaşları tarafından da güvenilmez olarak algılanmalarına neden olur.

Tedavi

Dissosiyatif bozukluktaki birincil tedavi uzun soluklu psikoterapidir. Bu bozukluk farmakoterapi ile tedavi edilmez. Uzman terapistlerin uygulayacağı uzun soluklu psikoterapi ile tam tedavi mümkündür.

Dr.phil. R. Meltem KAVCAR SIRMALI

Bu yazıyı paylaş
 

YORUM YAPIN

Arama Yapın

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

Mrhbalar benim oglum 2 mart 2014 dogumlu cok hircin,her sabah işe giderkn babasi aglamalr babama gidicem die y... devamı

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

merhabalar size ik olarak sunu sormak istiyorum benim 5 yaşında bir erkek çocugum var yenide bir bebegim oldu ... devamı

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

Kızım ın dersleri çık iyi.önce bunu söyleyim.internet bağımlısı bence.kapatıyımmı neyapayım kararsızım. Sınır ... devamı

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

Merhaba, 9 yaşında bir oğlum var. Çok becerikli, akıllı ve duygusal bir çocuk. Zaman zaman kendini sevmediğini... devamı

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

oğlum 16 ayına yeni girdi.10 ayında yürüdü 4 aylıkken dönme herşeyi erkenden yaptı.12 ayda çok rahat koşabiliy... devamı

Çocuk Psikoloğum Ücretsiz Android Mobil Uygulaması

ETİKETLER

TWITTER'DAYIZ

FACEBOOK'TAYIZ

PSK. BAŞAK ÜNVER

2005 yılında İstanbul Üniversitesi Psikoloji bölümünden mezun oldum. Üniversite yıllarında o zamanlar ülkemizde henüz uygulanmayan Peri Masalları Testinin ülkemiz çocukları için standardizasyon çalışmasında...

Bize Hemen Ulaşın

FacebookTwitterInstagramGoogle PlusPinterest
Bumerang - Yazarkafe

RANDEVU ALIN

Ergen ve çocuk psikoloğumuz Başak Ünver'den online randevu almak için aşağıdaki butona tıklayınız.

İletişim bilgileriniz bize ulaştığında en kısa sürede randevunuzu onaylamak için sizinle iletişime geçilecektir.
Her hakkı saklıdır © 2015 Çocuk Psikoloğum I Tasarım & Programlama CreaNet Bilişim Hizmetleri