Sorularınızı Yanıtlıyoruz

ANASAYFA

HAKKINDA

YAZILAR

SORU SOR

BİLGİ BANKASI

RANDEVU & İLETİŞİM

Somatizasyon Bozukluğunu Tanımak

Bu yazıyı paylaş
 


Somatizasyon Bozukluğunu Tanımak

“Soma” Yunanca “beden, vücut” anlamına gelmektedir. Somatoformun tam Türkçe karşılığı ise psikolojik acıyı bedenselleştirmektir. Somatoform bozukluluğu olan kişide psikolojik bozukluklar zihinsel bir süreç sonucu fiziksel bir biçim almıştır; semptomlar psikolojik kökenli bedensel belirtilerdir. Ortaya çıkan fiziksel semptomlar tıbbi bir nedenle açıklanamamakta ve bu semptomların yanında hastada herhangi başka bir akıl hastalığına (panik bozukluk gibi) rastlanmamaktadır. Somatoform bozukluğun yaşandığı durumlarda herhangi bir numara yapma (malingering) veya var olan acıyı olduğundan fazla gösterme, bir diğer adıyla yapay bozukluk durumu yoktur; kişi semptomları gerçekten yansıttığı gibi yaşamaktadır.

Beş çeşit somatoform bozukluk vardır:

  1. Konversiyon bozukluğu (histeri),
  2. Somatizasyon bozukluğu,
  3. Ağrı bozukluğu,
  4. Beden dismorfik bozukluğu,
  5. Hipokondri.

Konversiyon bozukluğunda (histerilerde) semptomlar çatışmaları özgürleştirmek için yapılır ve bedenin bir bölümünde ortaya çıkar. Somatizasyonda ise bedensel semptomlar bilinçdışında bastırılan deneyimin tasarımıdır; dürtü bu organizasyonu harekete geçirir. Dürtünün kaynağı somatik heyecandır ve bu heyecan bedenin çeşitli bölgelerinden alınır. Ağrı bozukluğunda kişide bir ya da birçok yerde kronik ağrı görülür; nedeni psikolojik strestir. Beden dismorfik bozukluğunda kişi fiziksel özelliklerini eksik/yetersiz bulmaktadır ve aklı bu eksiklikle/yetersizlikle aşırı derecede meşguldür. Hipokondri hastaları ise sürekli hasta olduklarını düşünürler. Hipokondrinin bir diğer adı da sağlık fobisi/kaygısıdır.

Kişide psikosomatik denge, sağlık–hastalık arasında kurulur; iyi hissetme duygusu beden ve ruh bütünlüğünden çıkar. İnsanlar her türden uyarana psikolojik ve bedensel yanıtları birlikte verirler. Beden çok hastaysa kişi ruhsal olarak da iyi olamaz veya tam tersi; ikisi birbirinden kopuk değillerdir. Bu uyumlu olup olamama durumu ruhsal süreç üzerinden gelişir ve savunma mekanizmalarının bu süreci tolere edip edememesiyle alakası vardır. Kendini iyi hissetme birçok ruhsal fenomenin birleşmesidir. Gerçek sağlık, ruhsal dünya ve beden tasarımlarının birbiriyle dengede ve ilişkide olmasıyla kazanılır. Bir dengesizlik olduğu durumda beden tepki verir.

Herkesin doğuştan gelen somatizasyon (bedenselleştirme) eğilimi vardır. Hayat boyu çeşitli somatik olaylar yaşayabiliriz (astım, bronşit, ülser, yüksek tansiyon krizleri, kolit), bu bazen hayat kaybına kadar (kanser gibi bağışıklık sistemini yıkan hastalıklar) gidebilir. Tıbbi yaklaşımın karşısına psikanalitik kaynaklı yeni bir psikosomatik akım çıkmıştır. Psikanalitik psikosomatik yaklaşımda hastalığın gelişimindeki ruhşal işlevi anlama öne çıkmaktadır. Hastalığın görüldüğü organın anlamı ancak hastanın söylemi ve buna bağlı olarak getirdiği çağrışımlar ile anlam kazanmaktadır. Örnek verecek olursak, baş ağrısı zihinsel ketlenmeyle ortaya çıkar; dürtüsel etkinlik zihinsel olarak akıllaştırılmadığı (intellectualization) için bedende ortaya çıkmaktadır. Zihinleştirme (mentalization) yoluyla vücuttan boşaltılamayan dürtü bedensel yolla ortaya çıkmaktadır. Bedenselleştirmenin temelinde zihinleştirme vardır. Zihinleştirme kapasitesi iç sıkıntıları, depresyonu, kişisel çatışmaları tolere edebilmeyi, anlaşma yapmayı sağlar. Bu kapasite dürtülerin düzenlenmesi için gerekli olan işlevlerin tümüdür. Psikosomatiklerde somatizasyon sonucu ortaya çıkan bedensel problemlerin altında kin (hostilite) ve saldırganlık (agresyon) vardır.

Yazının geri kalan kısmında somatizasyon bozukluğu birtakım genel sorular ile detaylandırılmaktadır.

Somatizasyon bozukluğu nedir?

Somatizasyon bozukluğu, klasik tıbbın ilgilendiği şikayetleri barındırır. Bazı somatik faaliyetler çok ya da az çalışır. Bu durumda bastırma düzeneği yeterli olmamış, yerine diğer düzenekler kullanılmaya başlanmıştır. Yatırımlar daha çok bedendeki bir organ üzerinde olmaktadır. Kişi olaylara bedensel semptomlarla yanıt verir. Bunlar “baş ağrısı”, “acı hissi” gibi anlamdan yoksun bir şekilde açığa çıkar. Organizmanın dışarıda beğenmediği duruma yanıtıdır. Ruhsal alanda bastırılan duygulanımlar, otonom sinir yolları ile organların faaliyetlerini değiştirir. Bunu takip eden süreçte de organik hastalık oluşur. Bu yakınmaların, tıbbın ilgi alanına girmelerine rağmen, belirgin bir fiziksel nedeni yoktur. Daha önce de söylendiği gibi, bir organın anlamı ancak hastanın söylemi ve buna bağlı olarak getirdiği çağrışımlar ile anlam kazanmaktadır. Somatizasyon (yer değiştirme-dönüştürme) ruhsal bir çatışmanın bilinçdışı bir savunma süreci sonucu bir bedensel (motor ya da duygusal) semptoma dönüştürülmesidir. Bu semptomlar kişide stres yaratır ve bu da kişinin işlevselliğini düşürür.

Psikosomatik tıp kişiye hastalıktan yola çıkarak bakarken, psikanalitik yaklaşım somatizasyon sürecindeki ruhsal faaliyetlerle ilgilenir. Psikosomatik hastaların şikayetleri sıradanlaşmıştır, somatik ifadeler monoton şekilde açıklanmaktadır. Psikanalist için işte bütün bu sıradanlaştırma sürecinin anlamı vardır. Yani, semptomda her zaman simgesel bir anlam vardır. İlk psikanalistler hastalarının tedaviyle ilgisi olmayan ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan ya da kaybolan bedensel hastalıkların varlığını saptamışlardır.

Bu semptomların hiçbirine genel tıbbi bir açıklama getiremiyor olmak gerekmektedir. Bütün semptomların aynı zaman diliminde olmasına gerek yoktur, bozukluk sürecinde ayrı zamanlarda görülebilirler. Somatizasyon bozukluğu beraberinde kaygı bozuklukları, duygudurum bozuklukları, madde kötüye kullanımı ve bazı kişilik bozukluklarını da getirebilir. Bunun görülme oranı yüksektir, özellikle kaygı ve depresyonun eşlik ettiği çok bildirilmiştir.

Bu yazıyı paylaş
 

YORUM YAPIN

Arama Yapın

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

Çiş eğitimini çok kolay hallettik,yaklaşık 7-8 aydır sorunsuz olarak kendi isteğiyle tuvalate yapıyor.Kaka içi... devamı

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

kızım 14 yaşında okulda kendisine uygun olmayan bir kızla arkadaşlık ediyor.Rehber hocamızın ve müdürümüzünde ... devamı

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

13 yaşında bir kızım var ve 7 haftalık hamileyim.Kızım hiçbir şekilde kardeş istemiyor ve eğer olursa evden ka... devamı

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

Meraba hocam ben 8. sınıf öğrencisiyim derslerim ve maddi durumumuz ortalarda ve tek kardeşim babam bazen beni... devamı

Çocuklardaki Psikolojik Sorunları Psikoloğumuza Sorun

merhabalar,oglum 20 ekim de 2 bucuk yasini doldurucak;yakin zamanda bir donem bez baglamadim bir kere cisini s... devamı

Çocuk Psikoloğum Ücretsiz Android Mobil Uygulaması

ETİKETLER

TWITTER'DAYIZ

FACEBOOK'TAYIZ

PSK. BAŞAK ÜNVER

2005 yılında İstanbul Üniversitesi Psikoloji bölümünden mezun oldum. Üniversite yıllarında o zamanlar ülkemizde henüz uygulanmayan Peri Masalları Testinin ülkemiz çocukları için standardizasyon çalışmasında...

Bize Hemen Ulaşın

FacebookTwitterInstagramGoogle PlusPinterest
Bumerang - Yazarkafe

RANDEVU ALIN

Ergen ve çocuk psikoloğumuz Başak Ünver'den online randevu almak için aşağıdaki butona tıklayınız.

İletişim bilgileriniz bize ulaştığında en kısa sürede randevunuzu onaylamak için sizinle iletişime geçilecektir.
Her hakkı saklıdır © 2015 Çocuk Psikoloğum I Tasarım & Programlama CreaNet Bilişim Hizmetleri